Blokstelsel III
|
©2007 Gerard van de Weerd |
Blokstelsel III is een blokstelsel wat werd gebruikt op dubbelsporige baanvakken waarbij
gebruik werd gemaakt van een of meerdere tussenblokposten. Bij blokstelsel II was
het mogelijk om direct in een openblok een trein te sturen en daarnaa de trein te
blokken. Bij blokstelsel III was dat niet mogelijk. De blokkasten op de tussenposten
hadden 6 vensters. Een ontblokvenster, een voorbijgangsvenster en een blokvenster.
Voor de tegengestelde richting uiteraard ook drie vensters. In principe is dit geplaatst
in een zogenaamde zes-raams kast.  Alle
vensters op de posten hebben in de normale stand rood gekleurde vensters.
In sommige gevallen werden ook vierraams blokkasten gebruikt. Het voorbijgangsvenster
en het ontblokvenster werden gelijktijdig bedient, zodat men deze twee boven elkaar
plaatste en met dezelfde blokknop bediende. Vanwege de beperkte ruimte werden de wekknoppen
naar de zijkanten verplaatst.
Werking
Blokstelsel III is een gesloten blokstelsel. Om een trein het blok in te sturen moet
de seinhuiswachter de eerstvolgende blokpost wekken. Hiermee vraagt deze toestemming
om het blok vrij te maken. Als zich er geen trein in het blok bevind geeft de blokwachter
van de volgende blokpost het blok vrij door de ontblokknop (boven het ontblokvenster)
een paar tellen in te drukken en tegelijkertijd aan de inductorhandel te draaien.
Daardoor wordt het ontblokvenster evenals het voorbijgangsvenster wit en op de voorgaande
post verspringt het blokvenster eveneens naar wit. Nu kan de seinhuiswachter het sein
in de veilige stand brengen en de trein kan vertrekken.
Nadat de trein het blok is binnengegaan wordt het sein teruggeplaatst in de stand
stop en wordt de trein geblokt door de blokknop -al draaiend aan de inductorhandel-
een paar tellen in te drukken. Het blokvenster wordt daardoor weer rood. Op de blokpost
zal ook het voorbijgangsvenster rood worden, maar het ontblokvenster blijft nog wit.
De blokwachter wekt nu de volgende blokpost. De volgende blokpost zal nu ontblokken
waardoor het blokvenster wit wordt.
De blokwachter kan nu het sein uit de stand stop brengen.
Nadat de trein de post passeert zet de de blokwachter het sein terug in de stand stop
en blokt de trein door de blokknop boven het blokvenster een paar tellen in te drukken
en aan de inductorhandel te draaien. De witte vensters wijzigen zich nu allemaal naar
rood.
Bij blokstelsel III wordt dus twee keer gewekt, eerst om ontblokking te vragen en
later om de volgende post te melden dat de trein in aankomst is.
|
Instructie bediening bloktoestel stelsel III
 |
|
|
 |
|
|
 |
1 |
 |
2 |
Beginsituatie:
Blokstelsel III is een gesloten blok,
Alle vensters zijn rood, de seinhandels zijn geblokkeerd
Het sein kan niet getrokken worden en staat op onveilig
Er is geen trein in het blok.
|
Trein van Links naar Rechts:
Post 1 wekt Post 2
Hiermee vraagt deze toestemming om het blok vrij te maken, want 'zijn' blokseinpaal
kan nog niet op veilig gezet worden.
Behalve dat er een belsignaal klinkt zal ook het witte valklepje zichtbaar worden. |
 |
3 |
 |
4 |
Trein van Links naar Rechts:
Post 2 ontblokt Post 1 door minstens zevenmaal te draaien aan de slinger van de krukinductor
om voldoende elektrische spanning op te wekken. Tegelijkertijd houdt hij de ontblokknop
ingedrukt.
Daardoor worden de vensters
"Voorbijgang bij 1" en "Ontblok 1" wit.
Bij Post 1 zal het venster "Blok naar Rechts" wit worden.
|
Trein van Links naar Rechts:
Post 2 legt het valklepje terug.
|
 |
5 |
 |
6 |
Trein van Links naar Rechts:
De trein is het blok binnengegaan.
Post 1 blokt deze trein, waardoor het venster "Voorbijgang bij 1" rood wordt.
|
Trein van Links naar Rechts:
Post 2 gaat Post 3 wekken om ontblokking te vragen.
Post 3 reageert hierop door het venster "Blok naar Rechts" wit te maken.
|
 |
7 |
 |
8 |
Trein van Links naar Rechts:
Door het witte blokvenster wordt het krukje van de seinhandel ontsloten.
Als het krukje is omgelegd kan het seinhandel bediend worden.
Als de trein nadert, wekt Post 2 Post 3 voor de tweede maal.
|
Trein van Links naar Rechts:
De trein bedient een elektrisch contact, waardoor de blokknopsper wit wordt.
Nu pas mag het seinhandel teruggelegd worden. Ook het krukje wordt teruggelegd.
Het blokvenster zal hierdoor vrij gemaakt worden.
|
 |
9 |
|
10 |
Trein van Links naar Rechts:
Nadat seinhandel en krukje teruggelegd zijn dient de trein geblokt te worden.
Door het draaien aan de slinger en door het indrukken van de blokknop (de knop boven
het blokvenster) zullen alle vensters rood worden.
|
Trein van Links naar Rechts:
Nu is de beginsituatie weer bereikt.
De seinpaal is vergrendeld en het sein kan niet meer op veilig gezet worden.
Met andere woorden, er kan zich hooguit één trein in een blok bevinden.
|
|
|
 |
 |
helderheid blokposten |
|
|
|
|
versie 28 januari 2007 |
 |
 |
|
|
rijrichting : |
|
uitleg : |
simulatie : |
  |
geluid : |
 |
 |
  |
 |
   
Trein rijdt van Links naar Rechts
1.Post 2 ontvangt wekkersein van Post 1
2. Post 2 ontblokt door drukken op "Ontblokken 1"
- "Voorbijgang 1","Ontblok 1" en bij L"Blok naar R" worden wit.
3. Trein nadert Post 1, Post 2 krijgt weer wekkersein van Post 1
4. Post 2 wekt nu Post 3
5. Post 3 ontblokt Post 2,
- "Blok naar R", R"Voorbijgang 2"en R"Ontblok 2" worden wit.
6. Post 2 kan nu pas seinpaal veilig stellen
7. Inmiddels heeft post 1 de trein geblokt, zodat bij Post 2 "Voorbijgang 1"
rood en L"Blok naar R" rood wordt
8. Als trein Post 2 nadert, wekt 2 nogmaals post 3
9. Als trein Post 2 voorbij is, wordt blokknopsper wit
10.Nu kan Post 2 de seinpaal en krukje terugstellen en
bedient de blokknop "Blok naar R".
- "Blok naar R", blokknopsper,"Ontblok 1" en R"Voorbijgang L" worden rood.
Trein rijdt van Rechts naar Links
11.Post 2 ontvangt wekkersein van Post 3.
12. Post 2 ontblokt door drukken op "Ontblokken 3"
- "Voorbijgang 3","Ontblok 3" en bij R"Blok naar L" worden wit.
13. Trein nadert Post 3, Post 2 krijgt weer wekkersein van Post 3
14. Post 2 wekt nu Post 1
15. Post 1 ontblokt Post 2,
- "Blok naar L" en bij L"Voorbijgang 2"en L"Ontblok 2" worden wit.
16. Post 2 kan nu pas seinpaal veilig stellen
17. Inmiddels heeft post 3 de trein geblokt, zodat bij Post 2 "Voorbijgang
3" rood en R"Blok naar L" rood wordt
18. Als trein Post 2 nadert, wekt 2 nogmaals post 1
19. Als trein Post 2 voorbij is, wordt blokknopsper wit
20.Nu kan Post 2 de seinpaal en krukje terugstellen en
bedient de blokknop "Blok naar L".
- "Blok naar L", blokknopsper, "Ontblok 3" en L"Voorbijgang R" worden rood.
|