Sunday, September 05, 2010 Register        Login   
  Search
 
U bent nu bij :  Staal  - -  D-trein en Coupérijtuigen
de stalen rijtuigen van de NS

D-TREINRIJTUIGEN type 1932 en Coupérijtuigen IN MODEL

Last edited April , 2005 door Gerard van de Weerd


D-trein rijtuigen

In 1932 verschenen een aantal geheel stalen gelaste rijtuigen bij de NS, de serie AB 7521 - 7545. Deze werden in 1933 al meteen opgevolgd door een identieke nabestelling van 10 stuks, genummerd AB 7546 - 7555. Qua bestelling hoorden zij bij de stalen coupérijtuigen, qua uiterlijk zagen ze volledig anders uit. Hun inzetterrein was hoofdzakelijk voor de binnenlandse sneltreindienst, maar ze waren ook over de landsgrenzen te zien, namelijk in de buurlandtreinen naar België, Duitsland en als uitschieter Noord-Frankrijk.

typenummer en serie fabrikant in dienst buiten dienst remwerk gewicht
ABd9 AB 7521 - 7545 Werkspoor 1932 1947 - 1969 Knorr snelrem 45 ton
ABd9 AB 7546 - 7555 Werkspoor 1933 1947 - 1969 Knorr snelrem 45 ton



serie AB 7521 - 7555
verbouwd in 1952 tot
C 7151 - 7160
groene kleurstelling
verbouwd in 1952 tot
C 7151 - 7160
met tweede klasse borden vanaf 1956
verbouwd in 1952 tot
C 7151 - 7160
met tweede klasse borden vanaf 1956 in het blauw.








Coupérijtuigen

De C12c rijtuigen werden gebouwd tussen 1930 en 1933. Dit type rijtuig was het laatste dat bij de NS voorzien was van coupédeuren, maar ook het eerste geheel stalen rijtuig. De C6401-6470 waren geklonken, de laatste vijftien exemplaren, de C6471-6485 waren helemaal gelast.

typenummer en serie fabrikant in dienst buiten dienst remwerk gewicht
C12c C 6401-6470 Beijnes 1930 1940 - 1966 Westinghouse 50 ton
C12c C 6426-6450 Werkspoor 1930 1940 - 1966 Westinghouse 50 ton
C12c C 6451-6470 Hawa 1930 - 1931 1940 - 1966 Knorr 50 ton
C12c C 6471-6485 Beijnes 1933 1951 - 1966 Knorr 50 ton


C12c C6401-6485
in groene kleurstelling
de serie vanaf 1956 in het
Berlijnsblauwe kleurenschema



Na de Tweede Wereldoorlog werden er 16 rijtuigen vermist. De serie werd in 1953 opnieuw vernummerd tot C6401-6453, de gelaste exemplaren tot C6471-6480. Na 1956 veranderde dit tot B6401-6453 en B6471-6480, de type-aanduiding werd nu B12c.

Aan alles komt een eind, in 1964 werden de laatsten buiten dienst gesteld.
De B6443 stond jarenlang in Amsterdam en diende als studio voor de ziekenomroep. Het was de bedoeling dit rijtuig te reserveren voor het spoorwegmuseum, maar is door een foutje in 1976 alsnog gesloopt.
De B6478 diende als onderkomen bij een speelplaats in Utrecht. Stibans werd in 1991 eigenaar van deze bak voor het symbolische bedrag van f 1,00. Het rijtuig staat nu geconserveerd bij de VSM in Apeldoorn, originele draaistellen heeft de NS nog. Wanneer dit rijtuig in oude luister wordt hersteld is nog niet bekend. Het volledige interieur is verdwenen en nieuw aanmaken ervan is een forse klus.
Een zestal van deze stalen coupérijtuigen zijn na de oorlog in Polen gesignaleerd. Sommige hebben daar nog gereden tot 1978!





Treinsamenstellingen

Deze rijtuigen werden vooral gebruikt voor het lange afstandsverkeer in Nederland.
Zij reden vaak in de volgende samenstelling: DIV - C12c - ABd9 - ABd9 - C12c
C12c werden alleen gebruikt voor het binnenlands reizigersverkeer. De ABd9 waren ook wel eens in het buitenland te zien.
De DIV is een bagagewagen uit de serie D6061-6094.

loc DIV C12c ABD9 ABD9 C12c




Modeluitvoering:

De verkrijgbaarheid in model van deze rijtuigen is wat lastiger. Het zijn relatief onbekende modellen, geen grootspoorfirma ziet hier brood in. Alleen de firma Philotrain heeft ze geleverd.
De C12c werd al in 1984/1985 in het groen en in het blauw geproduceerd.
De ABD9 van Philotrain stamt uit 1998 en was leverbaar in de uitvoeringen groen met wit dak en berlijnsblauw met grijs dak. Ook messing bouwpakketten waren toen te koop. Inmiddels zijn beide series uitverkocht en niet meer leverbaar.


Rijtuig NS 61 84 89-30 001-1 (salonrijtuig Sr9, ex-AB 7546) van de oude koninklijke trein staat nu in het Spoorwegmuseum. Ten opzichte van de oorspronkelijke uitvoering is het rijtuig behoorlijk gemoderniseerd, onder andere door het aanbrengen van rubberen buisbalgen.
Spoorwegmuseum Utrecht, 5 juni 2005 (foto Gerard van de Weerd, © 2005)


Ovale venster rijtuigen  «-»  D-trein en Coupérijtuigen  «-»  Bolkoprijtuigen  «-»  Plan D  «-»  Plan E  «-»  Plan N  «-»  Plan W  «-»   --> aanduidingen
Copyright 2010 door Gerard van de Weerd        Gerard's Hobby Portal